Wednesday, March 29, 2017

आसिमका सरफिरों से मुकाबला : भाग चार

कधीकधी हे सरफिरे अगदीच मजेशीर प्रकार करुन दाखवत.
या सरफिर्‍यांना मार्गदर्शन करणारे, जे कुणी होते, त्यांनी, जसे एखाद्याला "दिसताक्षणी ठार मारा" असे आदेश देतात, तसे आसिमला "दिसताक्षणी आपल्यासारखा सरफिरा बनवा" असे आदेश दिले होते. मंडळी कामाला लागली होती. आसिमच्या अगदी जवळच्या व्यक्तींवर खास कामगिर्‍या सोपवल्या होत्या.
आता त्यांनी एक जुनेच नाटक नव्याने सुरु केले. आसिमला बघितल्या बघितल्या अंगात वारे शिरल्यासारखे हातवारे सुरु करायचे. उदा: डोक्यावर (स्वतःच्या) हात ठेवणे.
"अहो, तुमचा नक्की पैगाम तरी काय आहे? तुम्हाला काय सुचवायचाय? हा माणूस म्हणजे नुसती डोकेदुखी आहे, असे तुम्हाला सांगायचे आहे काय? की हा माणूस आपल्याला वेडा बनवेल म्हणून तुम्ही डोक्यावर टोपी घातल्यासारखा हात ठेवताय? पंचवीस वर्षांपुर्वी पडलेले प्रश्ण आसिमला आजही पडले होते. एक मात्र खरे, पंचवीस वर्षांपुर्वीची सरफिरेगीरी तशीच्या तशी, अगदी बारीक सारीक तपसिलों के साथ, तशीच्या तशी उभी करणे ही काही सोपी गोष्ट नव्हती.
 या सरफिर्‍यांच्या वर्तनातून काही अर्थ काढणे फिजूल आहे, हे आसिमला समजले. आसिमचा तोल जावा म्हणून प्रयत्न करता करता या सरफिर्‍यांचाच हळूहळू तोल जाऊ लागला होता.
आसिमवर दिमागी दबाव पडत नाही हे पाहून आता या सरफर्‍यांवरच दिमागी दबाव येत होता.
एकदा तर आणखीच कमाल झाली. आसिमला अंमळ अपचन झाले होते आणि त्यामुळे त्याला रात्रभर जागरण झाले होते, तो मोहल्ल्यातुन चालला असताना त्याला एक जोरदार जांभई आली. जांभई द्यायला म्हणून त्याने तोंड उघडले मात्र, आजूबाजूचे लोक "काय रे, बदनामी करतोस का?" म्हणून ओरडू लागले. आसिम भौचक्का झाला. भले मी जांभई दिल्यामुळे कोणाची बदनामी कशी होईल बरं?
कधीकधी आसिमला वाटायचे की खास लोकाग्रहास्तव म्हणून, बाजारातुन सुरम्याची डबी आणावी, डोळ्याखाली काळी वर्तुळे काढावीत, डोळे थोडे चोळून लाल करावेत, केस जरा विस्कटावेत आणि कावरेबावरे झाल्यासारखे दाखवत मोहोल्ल्यातुन एक चक्कर काटावी. पण त्याने गोष्टी आणखीच बिघडल्या असत्या. या मंडळींना "आपल्या अथक प्रयत्नांना अखेर यश आले" असे वाटले असते.

Sunday, March 26, 2017

आसिमका सरफिरोंसे मुकाबला : भाग तीन

आसिम आपली सरफिर्‍यांशी जी गाठ पडली त्याची कहानी पुढे बयान करु लागला.
"कंटाळलात ना? तुम्ही ऐकताना एवढे कंटाळलात, पण या सगळ्यातून जाताना माझी काय अवस्था झाली असेल?
मेहेरबान, कद्र्दान तुम्हाला असे वाटतंय का की सहानुभूती मिळवण्यासाठी म्हणून मी हे सगळं करतोय? तर तसे काहीच नाही. मला माझ्या लायकीशिवाय काही कमीही नको आणि जास्तही नकोय.
लक्षात घ्या, माझ्या जिंदगी आणि मौतचा सवाल आहे.
एकाच झाडाच्या गनी आणि बानो नावाच्या दोन फांद्यांनी कसा आसिमचे जिणे हराम केले याच्या काही आखरी चंद हकीकती बाकी आहेत. तेवढ्या सांगून आसीम गप्प बसेल. अर्थात बयान करण्यासारखे आणखी काही घडले तर जे कोणी ऐकेल त्याला जरुर बयान केले जाईल.
मला माहीत आहे तुमच्यापैकी काहींना वाटताय, आसिम बेकार आहे, त्याचा वक्त कटत नाही म्हणून तो असे करतोय, अशांना माझा सवाल आहे, की आहे ना आसिम रिकामटेकडा? त्याचा वक्त कटत नाही म्हणून बडबड करतोय असेच ना? अरे मग तुम्ही कशासाठी कान दे‍ऊन ऐकताय त्याची बडबड? आणि एक गोष्ट लक्षात येतेय का? आसिम करत असलेल्या बडबडीचे जर हजार शब्द झाले असले तर "आसिम फुकटची बडबड करतो"  हे वाक्य लाख वेळा उच्चारले गेले आहे. तुम्ही आसिम फुकटची बडबड करतो असे बडबडणे बंद करा, आसिम आपली बडबड बंद करेल.
आता नूर आणि गनी यांचा आणखी एक खतरनाक खेल.
नूरच्या कुनब्यातल्या लोकांनी अशी हाकाटी पिटणे सुरु केले, की आसिम सडकछाप, मजनू, आवारा, आदमी आहे. आणि त्याची तक्रार त्यांनी गनीच्या कुनब्यातल्या लोकांकडे केली. खरे तर नूर ही काही तिच्या कुनब्याची नुमाईंदा (Representative ,  प्रतिनिधी ) नव्हती, आणि गनीही. पण दोघांनीही तसे स्वतःला म्हणवून घेतले होते.
आणि मग आसिमला "रंगेहाथ" पकडून धडा वगैरे शिकवण्याचे घाटत होते. आणि मग कुणीतरी ये‍ऊन त्याची सुटका करणार, त्याच्या बदल्यात आसिमला आपल्या कब्जात घेणार.. असेच काहीतरी फलाने फलाने बेत होते.
आसिमसाठी सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे यात आसिमचे निकटवर्तीयच शामील होते. ("रंगेहाथ" पकडणे म्हणजे एकतर हाताला नकळत रंग फासून, किंवा "वाहवा !!! वाहवा!!! काय तो सुंदर हात!!! पण तो असाच शोभत नाही, त्याला थोडा रंग लाव बघू." असे सांगून स्वतःच रंग लावायला लावायचा, आणि मग आपणच "रंगेहाथ" पकडायचे)
एकूण या सगळ्याची भयानकता तुमच्या लक्षात येत आहे का दोस्तो?
आसिमला  सडकछाप, मजनू, आवारा ठरवून त्याची पिटाई करण्यात येणार होती."

Saturday, March 25, 2017

आसिम का सरफिरोंसे मुकाबला: भाग दोन


नूर फिरुन जिंदा झाली आणि गनी आणि नूर एक झालेले आसिमला समजले. त्याला वाटले चला, बरे झाले. पण तेवढ्यावर न संपता गनी आणि नूर आता दोघेही त्याला परेशान करु लागले. काही महिने असेच गेले.
आता खबर आली की नूरची शादी होणार आहे, होणार आहे, होणार आहे. आसिमला आनंद झाला. किसीकी शादी हो रही है. चलो अच्छीही बात है. पण त्यानंतर हळूहळू असा सूर उमटू लागला की आता नूरची शादी होत आहे, तेव्हा आसिमने गनीकडे जावे. गनी आणि आसिम एकाच बोटीतले यात्रेकरु आहेत.
आता हे गौडबंगाल आसिमला उलगडेना. नूरचा निकाह होतोय, बहोत अच्छे... पण त्यामुळे मी गनीकडे जावे हे परस्पर कसे ठरवण्यात आले? अरे भायो, काय चाललयं तरी काय?
आणि पुन्हा एकदा काही दिवसांनी...
नूरची शादी झालीच नाहीये मुळी...
गनी आणि नूर एकाच वृक्षाच्या दोन फांद्या आहेत हे पुन्हा एकदा समोर आले.

Thursday, March 23, 2017

आसिमका सरफरोंसे मुकाबला

आसिमने अभ्यासांती एकूण असा निष्कर्ष काढला होता की त्याच्या दिलोदिमागला मैदाने जंग बनवण्याचा हा डाव आहे. नूर आणि गनी एकमेकांच्या कधी विरुद्ध उभे ठाकलेले, तर कधी एकमेकांच्या नजदीक आलेले दिसत असत. खरे तर एखादा रोग एकदा झाला असला की जिस्ममधे त्या रोगाचा मुकाबला करण्याची काबिलीयत कुदरत पैदा करत असते.
हे सर्व वीस पंचवीस वर्षांआधी घडत होते अगदी तस्सेच घडत होते, किंबहुना घडवले जात होते.
फिरंगी जलसा कसा असतो? एका कोपर्‍यात कोणीतरी एक जलशाचा कप्तान असतो, तो हातातली छडी वापरुन एका वाद्यमेळाला थांबण्याची खूण करतो आणि लगेच दुसर्‍या वाद्यमेळाला सुरु होण्याची खूण करतो तसे थोडेसे वाटत होते.
नूर आपल्या कुनब्याला सांभाळत होती तर गनी आपल्या.
आसिमला हैरान करुन, परेशान करुन त्याच्या तोंडून अगतिकतेने काही वदवून घ्यायचे, तो काय म्हणतो ते त्याच्या नजदीकच्या लोकांकडून समजून घ्यायचे आणि मग, "देखो, खुद आसिमही ऐसा कहता है, आसिमकी अम्मीही ऐसे कहती है" असा सोरगुल करायचा, एकच धमाका उडवून द्यायचा असा बेत होता.
आसिम बेबस होता. घडणारे सारे असहायतेने बघत राहण्यापलिकडे त्याच्याकडे काही चारा नव्हता.
हे कशासाठी चालले आहे, त्याला समजत नव्हते, गनी आणि नूर दोघेही सरफरे आहेत आणि आपल्याला त्यांच्या तोलामोलाचे सरफरे बनवायचे आहे काय? की आणखी काही? बात तरी काय आहे?
जेव्हा गनी आसिमची बाजू घेत आहे असे भासवले जात असे, तेव्हा नूर त्याच्या खिलाफ असल्याचे सांगितले जात असे, आणि जेव्हा नूर बाजूने असल्याचे बोलले जाई तेव्हा गनी खिलाफ असल्याचा दिखावा खडा केला जात असे. म्हणजे आसिमने कुणा एकाची बाजू घेतली आणि "एक तूही सहारा" असे म्हणून त्याला शरण गेला की दुसरा अलगद तिथे जाऊन टपकणार होता.
त्यांच्या या सार्‍या खेळामधला एक भाग म्हणजे काही शब्दांचा सही इस्तेमाल.
काही बच्चेलोग आसिमच्या सामने येत आणि "ख्वाजा, ख्वाजा" असे पुटपुटत असत. खिदळत असत. आसिम चांगलाच परेशान झाला. "ख्वाजा" या लब्जमुळे नव्हे तर "ख्वाजा" म्हटल्यामुळे आपल्यावर दिमागी दबाव ये‍ईल असे या सरफर्‍यांना का वाटत असावे? या सोचमुळे. आसिमच्या मोहोल्ल्यातला छोटा जुनैद म्हणजे आसिमचा दोस्त शरीफचा मुलगा. तोही त्यांच्यात होता. एकदा आसिमने त्याला बोलावले.
"बेटा जुनैद, कैसे हो? तेरे अब्बा कैसे है?"
"ठिक है चच्चाजान"
"अछ्छा!!! एक बात बताएगा?"
"जी?"
"ये क्या ख्वाजा, ख्वाजा रट लगाई है?"
"नही, वो.." जुनैद सांगू की नको अशा उलझनमधे फसला होता.
"बता ना."
"बताऊ?"
"अबे बता, नही तो तेरे अब्बूको बोलूंगा."
"चचा, वो सल्लूचाचा है ना, वो हमे एक अश्रफी देते है, आपके पास जानेका, ख्वाजा ख्वाजा ऐसे चिल्लानेका और अगर आपने देखा तो वो एक अश्रफी देते है."
आसिम थक्कच झाला.
पुढे जुनैदनेच त्याला त्यांना असे का वाटते याची फार गुंतागुंतीची कहानी बयान केली.
आसिम पैदा हो‍ऊन एक हफ्ता झाला होता, तेव्हा कोणीतरी एक आसिमची दाई एकसारखे "या ख्वाजा" असे म्हणत असे आणि त्यामुळे आसिम भोकाड पसरत असे, त्यामुळे आत्ताही "ख्वाजा ख्वाजा" असे बोलले तर त्याच्यावर दिमागी दबाव ये‍ईल. आणि ही दाई "ख्वाजा ख्वाजा" असे का म्हणत असे त्याचीही काहीतरी कहानी होती.
कम्माल, कम्माल कम्माल. हे तर एखाद्या रज्मियासारखेच झाले,
आसिमच्या मनात खौफ पैदा झाली. आता काय आपल्यावर "ख्वाजा ख्वाजा" असे ओरडत हमला बोलला जातोय की काय?
ए ख्वाजा, मुझे उठाले उठाले. आसिम करुणा भाकू लागला.

Tuesday, March 21, 2017

दरबार भाग चार

पहीली चिनगारी पडली तेव्हाच आसिमला समजले होते, प्रकार काय आहे. एकूण बात अशी होती, की त्याला आपल्याकडे आणायचे.
पण ते असेतसे नाही. आसिमला पूर्णपणे शरण आणून, त्याला जेरबंद करुन. त्याच्या खुद्दारीला नामषेश करुन  त्याच्यावर हावी होवून. आणि नेमके हे, हे आणि हेच आसिमला खटकत होते. त्याच्या मनात प्रश्नांचे थैमान सुरु होते. त्याला वाटत असे, गनी आणि नूर दोघेही आपल्यापेक्षा दोघेही इतके अव्वल फनकार, मग त्यांना माझ्याकडून नेमके काय हवे आहे? मी नूरला दुखावले आहे का? आणि याच्यासारखा नाचीज आपल्याला बेदखल करतो म्हणजे काय? तिच्या अपमान झाल्याच्या भावनेला कुणी टोक काढत आहे काय?
त्याला खरेतर असे वाटत असे की आता प्रश्न शिल्लक तरी उरला आहे का?
पण नाही. त्याचे "आसिम" असणे नाकारणे, हावी होणे हे तसेच होते. अजूनही.
त्याला वाटायचे यांना असे का वाटते मी कुणी जादूई चिराग आहे म्हणून?  त्यांची प्रत्येक मुराद पुर्ण  करणारा कल्पवृक्ष आहे म्हणून? मीसुद्धा हाडामांसाचा माणूसच आहे.  थोडा चांगला, थोडा वाईट, अगदी तुमच्यासारखाच. दूधही चांगले असते आणि निंबू शरबतही. पण दोन्ही कुणी एकत्र मिसळून पिते काय? कदाचित असेही असेल की एकजण दूध असेल, एक साखर आणि एक केशर. पण त्यासाठी संवाद तर अको काय? कशावरुन ते आज हिरा हिरा म्हणत आहेत, उद्या जराही त्यांच्या मनाविरुद्ध वागलो की "हूं, आम्हाला वाटलं होतं खरं की हिरा आहे म्हणून पण ही तर काच निघाली असे म्हणून पायाखाली कुचलणार नाहीत. मी हिराही नाही आणि काचही. मी आसिम आहे आसिम. अगदी नूर जशी नूर आहे आणि गनी जसा गनी आहे तसाच. मी तुमच्यापासून दूर पळतोय ते तुमच्याकडे येण्याशिवाय मला काही पर्यायच नाही अशी हालात तुम्ही खडी करत आहात म्हणून.
तुम्ही जिद करत आहात आणि अशा हालातमधे आदमी आपली होशोहवास हरवून बसतो. अरे काय करत आहात? कुठल्या भवरमधे स्वतःला फसवून घेत आहात? आधी स्वतःच्या पायावर उभे रहा. कोणाच्याही आधारासिवाय. तुम्ही ते नक्की करु शकता. सोडवा स्वतःला.

Monday, March 20, 2017

नाणेवाडीतले बाबाजी

"नाणेवाडी..नाणेवाडी.."
येष्टीचा कंडक्टर ओरडला.
"ओ भौ, नाणेवाडीला उतरायचंय नव्हं का?"
यशवंता खडबडून जागा झाला. लगबगीने सॅक उचलल्या आणि य़ेष्टीबाहेर पडला. पहाटेचे चार वाजले होते.
यश्वंता वडिलांच्या सत्तराव्या वाढदिवस साजरा करण्यासाठी म्हणून, मुंबईला आपल्या घरी गेला होता.
तो मुळचा मुंबईचाच. जेव्हा प्रोफेसर नाणेकरांनी नाणेवाडीत आपली प्रयोगशाळा उघडली तेव्हा त्यांनी पेप्रात जाहीरात दिली, असिस्टंट पाहिजे म्हणून. मुक्काम नाणेवाडी, पोस्ट कवठे, असा पत्ता आणि पगार रू. पाच हजार फक्त. मोजून सात अर्ज आले. त्यात यश्वंताचाही होता. थर्डक्लासात का होईना, यश्वंता बेश्शी झाला होता. नाणेकरांना लॉटरीच लागली जणू. त्यांनी आपला भ्रमणध्वनी क्रमांक इमेलने यश्वंताला कळवला. यश्वंताचा नेटपॅक संपला होता. पुढील बिलींग सायकल चारपाच दिवसांनी सुरु होत होती. आणि यश्वंताला काही सर्फींगची फारशी आवड नव्हती. दोन दिवसांनी तो मित्राकडे गेला असताना त्याने आपले इमेल उघडले. आणि दुसर्‍या दिवशी नाणेकरांना फोन केला. तिकडे नाणेकरांना धाकधुक वाटत होती. जाहीरातीचे दोन हजार वाया जातात की काय. गडी फोन करतोय की नाही. का कुणी दहावी पास माणूस घ्यायला लागतोय.
नाणेकरांनी फोनवर चवकशी केली. कॉलेजचे नाव. घरी कोणकोण असतं वगैरे. त्यांना एकूण ठिक वाटले. त्यांनी लगोलग ज्वाईन व्हायला सांगीतले. यश्वंताने परळला जाऊन कवठे नाणेवाडीची येष्टी कधी असते त्याची माहीती काढली. दुसर्‍या दिवशी रात्री दहाची एस्टी होती, परवाच्या दिवशी पहाटे नाणेवाडीत पोचत होती. त्याने रिजर्वेशन फिजरवेशन काही केले नाही. दहाबारा इंटरव्ह्यूचे कॉल्स दिले होते. त्यांपैकी एखाद्या चांगल्या ठिकाणी दुसर्‍या दिवशी लग्गा लागला तर हे नाणेवाडी प्रकर्ण क्यान्सल करायचे असा त्याचा बेत होता.
पण तसा लग्गा काही लागला नाही. तेव्हा मुकाट संध्याकाळी यश्वंताने सॅक भरली आणि साडेनऊला परळ डेपोत जाऊन नाणेवाडीची गाडी पकडली, दुसर्‍या दिवशी पहाटे नाणेवाडीला उतरला आणि पाच वाजता लॅबमधे हजर झाला. प्रोफेसर जागेच होते. त्यानी यश्वंताला चहा वगैरे दिला. एक डुलकी काढून दहा वाजता यश्वंता आणि प्रोफेसर दोघेही जागे झाले.
हे प्रोफेसर म्हणजे पुण्याच्या "एलियन्स रिसर्च इन्स्टीट्यूटमधली जानीमानी हस्ती. डॉक्टरेटनंतर त्यांनी इथे नोकरी पत्करली होती आणि अवघे आयुष्य परग्रहावरच्या प्राण्यांचा शोध घेण्यात घालवले होते आणि रिटायरमेंटनंतर आपल्या मुळ गावी, म्हणजे नाणेवाडीला येऊन तिथे एक परग्रहांवरुन येणार्‍या संदेशांचा शोध घेण्यासाठी म्हणून एक प्रयोगशाळा उघडली होती. या प्रयोगशाळेसाठी त्यांना सेठ तिरसिंगमल तसेच अमेरिकेतले संशोधक डॉ. जेम्स फनीमनी यांनी अर्थसाह्य केले होते.
प्रयोगशाळा म्हणजे एक आठ छोट्या, चार फूट बाय चार फूट आकाराच्या पेट्यांचा संच होता. प्रत्येक पेटी अवकाशाच्या एकेका हिश्श्याचा शोध घेत असे. तिथून येणारे प्रकाशकिरण, रेडीओलहरी, ध्वनीलहरी यांची नोंद ठेवत असे.
येशाचे काम एकच. दर बारा तासांनी प्रत्येक पेटी उघडायची आणि तिथल्या सीडी बाहेर काढायच्या, त्या हार्ड डिस्कवर विशिष्ट ठिकाणी कॉपी करायच्या आणि नव्या सीडी बसवायच्या. त्याचा मुक्काम तिथेच असायचा. कधी वाणसामान आणण्यासाठी म्हणून जर गावात जायचे असले तर तो प्रोफेसरसाहेबांना बोलावून घेत असे. यंत्र थोडावेळदेखील बंद ठेवायचे नसे. यंत्रासाठी एक डिझेलवर चालणारा जनरेटरही खास जर्मनीहून मागवला होता.
येशाने कामाला सुरुवात करण्याच्या आधी एका महीन्याने हव्या असलेल्या रजेबद्दल सांगितले होते. त्याच्या वडीलांचा सत्तरावा वाढदिवस होता त्यामुळे त्याला दोन दिवस रजा पाहिजे होती. नाणेकरांनी ते मान्य केले होते.
आणि आता रजा संपल्यावर येशा नाणेवाडीत परतला होता.
पहाटेची वेळ होती त्यामुळे अंधार होता. नाहीतर तिथल्या चौकात लागलेले बॅनर्स पाहून येशाला भोवळच आली असती.
येशा लॅबजवळ गेला. लॅबबाहेर एक पोलीसांची गाडी उभी होती. एक प्रेसची व्हॅनही उभी होती. व्हॅनबाहेर एक दाढी वाढवलेला तरुण, एक पांढरा कुर्ता आणि जीन्स घातलेली तरुणी, एक फाटक्या देहयष्टीचा कॅमेरामन अशी सटरफटर माणसे बसली होती. येशाला काहीच समजेना.
दारावरच्या हवालदाराने त्याला हटकले, हातानेच "काय?" असे विचारले.
"मी यशवंत.. इथे काम करतो. लॅब असिस्टंट म्हणून"
"हवालदार आत गेला आणि थोड्यावेळाने प्रोफेसर खिडकीतून मुंडी बाहेर  काढली. हवालदाराने त्याला आत जाण्याची खुण केली.
आत गेल्यागेल्या अगोदर प्रोफेसरांनी त्याला पेढा दिला.
"अहो, कशाबद्द्ल?"
"तू खा तर अगोदर."
त्याने पेढा खाल्ला.
"अजून हवाय का?"
"नको, जागरण झालेय. आता तरी सांगा."
"अरे आपली मेहनत फळाला आली."
"म्हण्जे?"
"अरे बाबा प्रकटले"
"कॉय?"
"अरे हो, लेंगेवाले बाबा नाणेवाडीवाले. परग्रहावरचे बाबा. त्यांनी या यंत्राने अगोदर आपली दिव्य तस्वीर पाठवली. आणि कदाचित दस्तुरखुद्द तेच इथे येणार आहेत."
"काय म्हणता सर? मला समजतच नाहीये."
"अरे सांगतो, तु गेलास त्यानंतर दुसर्‍या दिवशी दुपारी बाराला मी पेट्या उघडल्या सीड्या काढल्या आणि थोडावेळ झोपलो. उठून सीड्या कॉपी केल्या आणि डाटा डिकोडींगचे सॉफ्टवेअर चालवले आणि इमेजेस बघू लागलो. आणि तेव्हाच बाबांनी दिव्य दर्शन दिले."
"?????"
"अरे जरा बाहेर जाऊन बघ, समोरच्या झाडावर बाबांची तस्वीर लटकावली आहे. तेच हे परग्रहवासी बाबा, ज्यांनी संदेश दिलाय. "मी येतो आहे. काळजी नसावी."
त्यांची तस्वीर होती आणि खाली हा संदेश. अंतराळातल्या A324ZA  या भागातून आलेला.
यश्वंता पळतच बाहेर गेला.
दहा मिनिटे झाली. यश्वंता काही परत ये‍ईना.
शेवटी प्रोफेसरच उठून बाहेर आले.
यश्वंता समोरच्या बॅनरकडे मोठ्ठाल्या डोळ्यांनी बघत होता.
झालास ना मंत्रमुग्ध, बघ बघ, कसा सात्विक चेहरा, त्याच्यावरचा जाडा चष्मा.. तो स्वर्गीय चट्टेरीपट्टेरी लेंगा.. अहाहा.."
प्रोफेसरांनी भक्तीभावाने हात जोडले.
"अहो हे तर माझे बाबा आहेत." भानावर येऊन येशा म्हणाला.
"होय रे होय. आपल्या सर्वांचेच बाबा आहेत ते."
"नाही हो, माझे बाबा आहेत. ज्यांच्या वाढदिवसाला मी गेलो होतो. हवं तर मी तुम्हाला त्यांचे कालच काढलेले फोटो दाखवतो.
दोघे लगबगीने आत गेले.
येशाने वाढदिवसाचे फोटो दाखवले.
हुबेहुब तोच चेहरा.
"अरेच्चा.. हे तुझे वडील आहेत?"
"म्हणजे काय? कालच तर त्यांचा सत्तरावा वाढदिवस होता."
"अरे पण मग हे या सीडीत कसे आले?"
"तोच तर विचार करतोय मी."
थोडावेळ असाच शांततेत गेला.
एकाएकी यश्वंताची ट्युब पेटली.
त्याने खिशातून पाकीट काढले आणि प्रत्येक कागद उलटापालटा करुन पाहिला.
"मला वाटतं मला समजलाय सर" काहीशा उत्तेजीत स्वरात येशा म्हणाला.
"आता काय म्हणतोयस?"
"मला वाटतेय, माझ्या खिशात वडीलांचा फोटो होता. तो रात्री पेटी उघडल्यावर पेटीत पडला आणि काचेला चिकटला. आणि तोच या सीडीत स्कॅन झाला."
प्रोफेसरांनी थोडावेळ विचार केला.
"आणि मग "मी येतोय काळजी नसावी" असा संदेश? त्याचे काय?"
"मी बाबांना पत्र लिहीले होते, त्यात हेच शब्द होते. त्या पत्राचा एक भाग मला वाटते फाटला असावा आणि तोही चुकून पेटीत पडला असावा."
"नक्की सांगतोयस?"
"होय, शंभर टक्के."
प्रोफेसर लगबगीने उठले आणि त्यांनी तिरसिंगमलांना फोन लावला. एकदाचा रहस्यभेद झाला होता.
पण झाले उलटेच. पहिल्यांदा आनंदी असलेला त्यांचा स्वर नंतर क्रमाक्रमाने ताणलेला होत गेला. शेवटीशेवटी तर त्यांची बोलतीच बंद झाली. ते फक्त अस्वस्थपणे कपाळावरचा घाम टिपू लागले.
फोन ठेवल्याठेवल्या त्यांनी घटाघट एक ग्लासभर पाणी प्यायले.
यशवंता काळजीत पडला.
त्यांनी तसाच डॉ. फनीमनींना फोन लावला.
बराच वेळ फोन एंगेज लागत होता.
शेवटी एकदाचा लागला. फनीमनी त्यांच्याच फोनची वाट बघत असावेत.
फनीमनीशी तर ते काही बोलूच शकले नाहीत.
त्यांना सर्वकाही तिरसिंगसेठनी अगोदरच सांगीतले होते.
फोन ठेवल्यावर तर त्यांची सगळी रयाच गेली होती.
यश्वंताने थोडा वेळ जाऊ दिला.
"काय झालं सर?"
"अरे काय सांगू?" प्रोफेसरांनी एक आवंढा गिळला.
"तो तिरसिंग आणि फनीमनी, दोघांचे या प्रयोगशाळेत स्टेक्स आहेत, तिरसिंगने चमत्कारी बाबा सापडल्याचा दावा केला आहे, तर फनीमनीने हे सर्व थोतांड असल्याचे सांगीतले आहे. दोघेही एकेका न्युजबाईटचे पाच्पाच हज्जार डॉलर्स घेतात."
"अस्स आहे होय"
प्रोफेसर खोल विचारात बुडून गेले.
......

Saturday, March 18, 2017

दरबार : भाग तीन

हा सर्व सिलसिला साधारणपणे पंचवीस वर्षांपुर्वी सुरु झाला.
आसिम नुकताच गनीखानाच्या मनसबदारीतून बाहेर पडला होता आणि त्याने दुसर्‍या सरदाराकडे चाकरी पत्करली होती. एक दिवस संध्याकाळी तो टहलन्यासाठी म्हणून दोस्तलोकांबरोबर बाहेर गेला होता.
परत येताना मोहोल्ल्यात शिरल्या शिरल्या त्याला बदल जाणवला. आसिमला बघितल्यावर सर्वजण गप्प झाले. मोहोल्ल्याच्या तोंडाशीच एक हुकूमनाम्याचा तख्ता झळकत होता.
"गुमशूदा शख्सकी तलाश है, एक बंदा भाग गया है, उसकी तलाश है.. आणि असाच काही अस्ताव्यस्त मजकूर त्यात होता. आसिमने त्यावर ओझरती नजर टाकली आणि असेल काहीतरी म्हणून पुढे गेला. घरातले वातावरणही तणावपुर्ण होते. अम्मी घरी एकटीच होती, भेदरल्यासारखी वाटत होती.
आसिम मोहोल्ल्याच्या बाहेर पडल्याचा मौका साधून एक टोळी मोहोल्ल्यात शिरली होती. मोहोल्ल्यातले सर्व बुजूर्ग लोक आसिमच्या घरी गेले.
"आसिम घरपे है अम्मीजान?" खरे तर आसिम घरी नाही हे त्यांना माहित होते. पण आपले विचारायचे म्हणून.
"नही, वो बाहर गया है, आताही होगा. आप बैठीये नं भाईजान." इतके बुजूर्ग इकठ्ठा घरी आल्याने अम्मी गडबडली होती.
"नही ये वक्त बैठनेका नही है बहन. तनिक झरोकेसे बाहर तो देखो."
अम्मीने काळजीनेच झरोक्यातून डोकावून पाहीले. एक युवकांचा तांडा उभा होता.
"कौन है ये लोग भाईसाहब?"
"ये लोग आसिम को ढुंढने आये है."
"आसिमको ढुंढने? क्यू लेकीन?"
"वो आसिमही बता सकता है."
अम्मी निःशब्द.
"जरा सोचिये बहन, इतने सारे लोग यूही ख्वामखा थोडेही नं आयेंगे? कुछ तो किया होगा आपके लौंडेने."
अशी भाषा, आणि ती अशा बुजूर्ग मंडळींकडून ऐकल्यानंतर अम्मीची बालंबाल खात्रीच पटली आसिमने काहीतरी केले आहे.
एकूण माहौलच असा खडा केला गेला होता की फरिश्त्यालाही विनाकारण अपराधी वाटावे.
आसिम आणि त्याचे अम्मी अब्बू तर फरिश्ते नव्हते, इतरांसारखेच ते एक मोहोल्ल्यातले कुटूंब होते.
"आसिम आला की त्याला विचारा, क्या माजरा है."
"जी जनाब"
अम्मी चपेट्यात आली होती.
खरे तर माजरा वगैरे काहीच नव्हता.
खरे तर या बुजूर्गांनाही पोरेबाळे होती आणि त्यातली कित्येक पोरापोरी आसिमपेक्षा कैक गुना बहकलेले होते.
बुजूर्ग बाहेर पडले.
"बुढीया फस गयी" हसर्‍या चेहर्‍याने एका बुजूर्गाने बाहेर उभ्या असलेल्यांना सांगीतले.